ภาษีที่ไม่เคยบอกกับคนทำงานศิลปะและนักออกแบบ

"เย็นวันหนึ่งในชีวิตของคุณ เมื่อเปิดกล่องไปรษณีย์แล้วพบว่า มีจดหมายมาจากสรรพากร พอเปิดออกมาดู แล้วพบว่า คุณโดนเตือนให้จ่ายภาษีรายได้ และภาษีมูลค่าเพิ่ม"

ตอนผมเรียนหนังสือในมหาวิทยาลัยศิลปะ มันจะมีวิชาที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจศิลปะ ชื่อวิชาน่าเรียนนะ อาจารย์ก็สั่งงานให้เราวาดรูปบ้าง ทำงานคราฟบ้าง แต่ก็ไม่ได้สอนเรื่องการทำแผนธุรกิจ ว่าต้องเริ่มอย่างไร นักเรียนโดยส่วนใหญ่ก็มุ่งทำงานสร้างสรรค์ ออกแบบ ใส่ฝีมือกันสุดติ่ง ความเนี๊ยบนี่ไม่ต้องพูดถึง ก็เกิน 100 ละครับ แล้วพอหมดเทอมก็ส่งงานตรวจ ได้เกรดกันไป แต่ก็ยังมืดบอดว่า แล้วของที่ทำมา เสียเงินเสียทอง อันนี้เสียทองจริง ๆ นะครับ เพราะบางคนใช้ทองคำเปลวด้วย (555) แล้วจะยังงัยต่อ จะเอาไปทำเป็นธุรกิจยังงัย แล้วที่สำคัญคือ เรื่อง "ภาษี" นี่ไม่รู้เลยจริง ๆ ว่าเราต้องเสียภาษีจากการเป็นผู้มีรายได้ ทั้ง ๆ ที่ผมก็เห็นอาจารย์หลายคน ทำของขายกัน รับงานกันเป็นเรื่องเป็นราว แต่ก็ไม่มีใครพูดเรื่องภาษีกับงานศิลปะและออกแบบสักคน

ในปีนี้ เรื่องภาษี มากระตุ้นเร้าใจให้เหล่าศิลปินรุ่นใหม่ รุ่นกลาง แล้วก็เห็นบางชื่อเป็นรุ่นใหญ่ที่ต่างพากันส่งรายชื่อให้ สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย เพื่อเข้าทำเนียบ "ศิลปินตามมาตรการภาษีเพื่อสนับสนุนการซื้องานศิลปะ" ก็จะมีรายชื่อศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ รายชื่อศิลปินศิลปาธร สาขาทัศนศิลป์ ที่ไม่ต้องส่งชื่อไปเพื่อประเมิน ส่วนศิลปินที่ไม่อยู่ในทั้งสองรายการที่บอกมา ก็ต้องส่งชื่อและรายละเอียดผลงานเข้าไปประเมิน เพื่อให้อยู่ในรายชื่อ (สามารถดูรายชื่อได้จากลิงก์ กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/68506.html)

อันนี้จะเขียนประเด็นเรื่องนี้ก่อนละกัน ที่หน่วยงานรัฐไม่บอกให้หมดว่า ศิลปินรุ่นใหม่ที่ส่งรายชื่อเข้าไป ก็ต้องเป็นผู้เสียภาษีรายได้บุคคลธรรมดา เช่นกันนะครับ จริงอยู่ว่าแนวทางของรัฐ ต้องการสนับสนุนให้มีคนมาซื้อผลงาน แล้วสามารถนำมูลค่าของการซื้องานศิลปะ ไปลดหย่อนภาษีของตน หรือของบริษัทได้ แต่ในทางกลับกัน เมื่อมีผู้ซื้อ ก็ต้องมีผู้ขาย แล้วศิลปินตัวเล็กตัวน้อยก็คือผู้ขาย เพราะถ้าผู้ซื้อไปทำการลดหย่อนภาษีกับทางกรมสรรพากร ข้อมูลการซื้อก็จะอยู่ในระบบ แล้วสรรพากรก็จะทราบว่า ศิลปินคนที่เป็นคนขายงานนั้น ถ้ามีรายได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด หรือเกินเกณฑ์ที่กำหนด คุณก็ต้องเสียภาษีนะครับ

เอาละสิครับ ทีนี้ ศิลปินก็ต้องมีความรู้เบื้องต้นเรื่อง ภาษี ด้วยนะครับว่า คุณต้องทำอย่างไร แล้วมันก็ไม่มีแค่นี้ เอาไว้มาเขียนต่อละกันครับ